Wat is PACT-AUD?
In deze studie wordt de haalbaarheid onderzocht van een combinatiebehandeling bestaande uit één begeleide dosering van psilocybine—een psychedelisch middel dat voorkomt in sommige paddenstoelen en truffels—in combinatie met een aangepast protocol van Acceptance & Commitment Therapy (ACT). Deze pilotstudie naar de PACT-behandeling richt zich op een kleine groep van tien cliënten met een ernstige, hardnekkige alcoholverslaving die al minimaal twee eerdere behandelingen hebben doorlopen zonder voldoende te zijn hersteld. De werving van deelnemers start in het najaar van 2026.
Aanleiding voor de studie
Reguliere behandelingen in de verslavingszorg bieden voor de groep met zware en complexe klachten niet altijd voldoende resultaat. Psilocybine, gecombineerd met psychologische behandeling, laat in recent wetenschappelijk onderzoek echter veelbelovende resultaten zien bij moeilijk te behandelen psychische aandoeningen, zoals therapieresistente depressie en verslaving. Omdat het middel mensen tijdelijk in een veranderde staat van bewustzijn brengt, kan het hen helpen om vaste denk- en gedragspatronen te doorbreken, waardoor mogelijk beter van therapie kan worden geprofiteerd. Eerder onderzoek laat zien dat ACT een passend therapeutisch model kan zijn om de ervaring met psilocybine te integreren en herstel op lange termijn te behouden, door het vergroten van de psychologische flexibiliteit. In Nederland is de toepassing van psilocybine bij verslaving nog niet eerder onderzocht.
Hoe werkt het onderzoek?
Met deze studie wordt primair getoetst of het behandelprotocol haalbaar is en veilig kan worden toegepast binnen de verslavingszorg. Er wordt onderzocht of cliënten in staat zijn om de behandeling volledig af te ronden, of er sprake is van (ernstige) bijwerkingen van de psilocybine en in hoeverre de behandeling leidt tot een afname in alcoholgebruik en cravings. Verder wordt onderzocht of de behandeling leidt tot veranderingen in psychologische flexibiliteit, angst- en stemmingsklachten en ervaren kwaliteit van leven. Tot slot wordt met diepte-interviews onderzocht hoe deelnemers de combinatiebehandeling hebben ervaren en welke thema’s voor hen relevant zijn geweest voor herstel van verslaving. Metingen vinden plaats gedurende een follow-up periode van 12 maanden.
Implicaties voor toekomstig onderzoek
Aangezien het een kleinschalige pilotstudie betreft, dient het onderzoek vooral om waardevolle inzichten op te doen over de verantwoorde en veilige uitvoer van psilocybine-ondersteunde therapie bij hardnekkige verslaving. Positieve resultaten kunnen aanleiding geven voor een grotere studie waarin de effectiviteit van de PACT-behandeling wordt vergeleken met bestaande therapie. Dit biedt mogelijk kansen voor nieuwe behandelopties voor cliënten met ernstige verslavingsproblematiek
